Jaarverslag 2015

In 2015 stond de verzekerbaarheid van medische aansprakelijkheid centraal. Dat heeft geleid tot een aantal ingrijpende en constructieve maatregelen en tot een focus gericht op meer wendbaarheid en voorspelbaarheid teneinde de verzekerbaarheid van medische aansprakelijkheid ook op de lange termijn veilig te kunnen stellen.


Medisch Risicomanagement

Uniek aan MediRisk is de wijze waarop we met alle aangesloten zorginstellingen actief werken aan het voorkomen van fouten en daarmee van mogelijke claims. In de loop der jaren zie je een logische ontwikkeling van problemen in kaart brengen, naar problemen analyseren, naar beleidsontwikkeling om te voorkomen dat problemen ontstaan. Inmiddels zijn we zo ver dat we niet alleen diagnostische analyses doen (op basis van historie), maar door gedetailleerde codering van historische én nog lopende dossiers, kunnen we beter vooruitkijken en ziekenhuizen sneller en gerichter informeren over (potentiële) risico’s en de financiële consequenties daarvan. Wat ooit begon als een Preventie-afdeling, wint nu elke dag aan waarde op het gebied van medisch risicomanagement. Vandaar dat we nu spreken van Medisch Risicomanagement (MRM).

Van reactief naar proactief

In 2015 heeft MediRisk de transitie doorgemaakt van de “closed claim benadering” - analyse van claims die zijn afgesloten - naar een benadering waarbij al bij het bepalen van een standpunt in de eerste maanden van de claimbehandeling, kenmerken van de claims worden vastgelegd. Hierdoor kunnen we nieuwe risico’s eerder signaleren en naar ziekenhuizen terugkoppelen.

Met hulp van de voormalig directeur research van een Canadese aansprakelijkheidsverzekeraar, is in 2015 de omslag gemaakt naar een nieuw systeem voor het vastleggen van claiminformatie. Het moment in het zorgproces dat bepalend is geweest voor de claim is daarbij leidend. De kenmerken die worden vastgelegd zijn niet alleen uitgebreid met een detaillering van de oorzaken van onjuist medisch handelen maar ook met kenmerken die voorspellende waarde hebben voor de kosten, duur en mogelijke erkenning van claims. De betrouwbaarheid van deze voorspellers zijn voor de Nederlandse situatie getoetst en veelbelovend te noemen. Inmiddels zijn de kenmerken van bijna 1.000 claims met de nieuwe methode vastgelegd en kan met behulp van predictive modelling voorzichtig begonnen worden met het doen van voorspellingen op geaggregeerd niveau.
Teaser extra

Vangnet geboortezorg

In de top tien van duurste claims van MediRisk staan zes claims die te maken hebben met geboorte. Claims waarbij sprake is van vermijdbaarheid en die tot nadelige gevolgen voor de baby hebben geleid, komen niet vaak voor maar de impact voor de patiënt en hun familie, de betrokken zorgverleners en het ziekenhuis is groot. In 2015 heeft MediRisk daarom de mogelijke ontwikkeling van een vangnet geboortezorg onderzocht. Daartoe hebben we alle claims uit de MediRisk database geanalyseerd, internationale data over geboorteclaims bestudeerd en gesprekken met het veld gevoerd. Uitkomst van het vooronderzoek is dat de CTG beoordeling en de teamperformance binnen de steeds complexere geboortezorg, de grootste knelpunten vormen. Deze constatering vormt de basis van een concept vangnet geboortezorg vanuit een “patient safety 2.0- benadering”: de volgende fase in het voortdurend verbeteren van de patiëntveiligheid.

In het concept vangnet geboortezorg staat een dagelijkse “debriefing” centraal. Het is een korte gestructureerde teamreflectie op datgene wat juist goed ging in de dagelijks gang van zaken op de afdeling en wat daar voor nodig was. Mogelijk als onderdeel van de dagelijkse “overdracht”. Doel van de debriefing is om het situatiebewustzijn van het verloskundige team te vergroten en daarmee ook het corrigerend vermogen van een team, een bepalende factor voor een goede teamperformance. Het kan gezien worden van een dagelijkse vertaling van de reguliere CRM trainingen die vele multidisciplinaire verloskundige teams al houden. Hulpmateriaal, gebaseerd op een reeds bestaand format van het “American Congress of Obstetricians & Gynaecologists”, is in concept beschikbaar. In 2016 zal in samenwerking met enkele ziekenhuizen en het Nivel de bruikbaarheid van dit instrument voor de Nederlandse situatie worden vastgesteld.
Teaser extra

Patient safety 2.0

De ontwikkelingen op het gebied van patiëntveiligheid volgen elkaar snel op. Op dit moment wint ‘Safety 2.0’ internationaal aan terrein. Het bijzondere aan deze ontwikkeling is niet alleen de focus op wat fout gaat (1.0) maar juist op wat goed gaat (2.0). Waarom concentreren op dat ene geval waar het mis gaat en niet op de talloze andere gevallen waar het goed gaat? Safety 2.0 ziet niet op protocollen en richtlijnen maar draagt bij aan een cultuur waarin mensen zich bewuster zijn van hun rol binnen het behandelend team en zich daarin open en toetsbaar opstellen ten behoeve van de veiligheid van de patiënt.

Teaser extra

Hoog risicoafdelingen OK en SEH

De meeste claims zijn afkomstig van de operatieafdeling (OK) en de Spoedeisende Hulp (SEH). In tien jaar tijd zijn de kosten van claims op deze afdelingen ruim verdubbeld; deze staan nu gezamenlijk voor een schade van € 50 miljoen in de afgelopen vijf jaar (selectie per 31 december 2015 gebaseerd op sluitjaar 2011 t/m 2015).

OK (Operatiekamer)

Met 292 claims gemeld in 2015 is de operatieafdeling nog steeds met stip de afdeling met de meeste claims. In 2015 zijn de OK-vangnetten uit 2008 samen met vertegenwoordigers uit ziekenhuizen nog eens goed tegen het licht gehouden. Deze kennen een vrij hoog abstractieniveau zoals gestructureerde supervisie, structureel onderwijs, toetsing van arts-assistenten en gezamenlijke radiologiebespreking. Dit soort zaken zijn inmiddels gemeengoed geworden op de Nederlandse OK’s. Inmiddels is MediRisk in staat om risico’s veel specifieker te duiden en de veiligheidsmaatregelen beter te laten aansluiten op de behoeften van de verschillende OK’s. Eind 2015 zijn de nieuwe afgeslankte OK-vangnetten goedgekeurd in de Algemene Ledenvergadering en deze worden in april 2016 bij onze leden geïntroduceerd.

SEH (Spoedeisende Hulp)

In totaal ontvingen wij in 2015 83 claims van patiënten over hun behandeling op de spoedeisende hulp. Dat is ongeveer 9% van het totaal aan claims van dat jaar. De vangnetten uit 2006 zorgden in de eerste vier jaren na invoering voor een daling van het aantal SEH claims. Na tien jaar is het tijd om te bepalen of een verdere afname van SEH claims mogelijk is. Het vangnet dat wij in 2016 aan onze leden voorleggen, kent een andere benadering. Waar tien jaar geleden de nadruk lag op verplichte vangnetten en sanctioneren zal het nieuwe SEH vangnet meer gericht zijn op leren. Een intern onderzoek in 2015 naar alle claims op de SEH met hand- en polsletsel laat zien, dat bij ruim 85% van de claims arts-assistenten betrokken zijn en dat de meest voorkomende oorzaak bij erkende claims te wijten was aan onvolledige kennis (82,8%).
Teaser extra

Vergroten van de awareness van kostenstijging claims

In 2015 hebben we op diverse symposia (zoals het Anesthesiologencongres en de OK-dagen) presentaties gehouden over medische risico’s en financiële consequenties van claims in ziekenhuizen. Ook hebben we colleges verzorgd voor studenten van de Erasmus universiteit en binnen de NFU master patiëntveiligheid.
Teaser extra

Een greep uit de vele preventieactiviteiten van MediRisk:


  •  Preventieprogramma’s (onder meer vangnetten op Spoedeisende Hulp en  Operatieafdeling) en medisch risicomanagement
  •  MediRisk Claimdashboard dat de leden inzicht biedt in de totale claimhistorie. Het  overzicht geeft een goed beeld van onder meer het aantal claims per specialisme  en  afdeling. Dankzij het claimdashboard kunnen ziekenhuizen hun aandachtsgebieden  met een verhoogd risico identificeren
  •  Maatwerkanalyses voor bijvoorbeeld medische staven en vakgroepen
  •  Rapportages wetenschappelijke verenigingen en onderzoek
  •  Verklaring Claimhistorie voor de screening van medisch specialisten bij aanstelling
  •  Audits en risico-inventarisaties
  • Tijdige signalering van hoge risico’s
Teaser extra

Audits Italië

In 2015 hebben onze preventieadviseurs, op verzoek en op consultancy-basis, audits in drie Italiaanse particuliere ziekenhuizen gedaan. In Italië is, net als voorheen in Nederland, sprake van verzekeraars die medische aansprakelijkheid niet meer willen verzekeren. Onze bevindingen hebben we gepresenteerd aan de Raden van Bestuur van de betreffende ziekenhuizen.
Teaser extra
scroll verder