Informed: Happy patiënt helpt patiënt

De 46-jarige mevrouw Doedens is nerveus (naam vanwege privacy aangepast). Onlangs constateerde haar dermatoloog bij haar een basaalcelcarcinoom. Een vorm van huidkanker die zich niet uitzaait, maar waarvan het beter is als deze wordt verwijderd. Vanmorgen ontving zij van het ziekenhuis een e-mail met het verzoek een online softwareprogramma over de behandeling te doorlopen, ter voorbereiding op het intakegesprek met haar behandelend arts. Het programma geeft haar essentiële informatie voor een weloverwogen keuze voor een behandeling. Het informeren van patiënten over een behandeling, met de risico’s die daaraanzijn verbonden, de alternatieven die daarvoor zijn, en ook de bijbehorende toekomstverwachtingen, is een plicht van een behandelend arts. Daarbij moet de arts er ook zeker van zijn dat de patiënt begrijpt wat hij heeft verteld.

“Het is belangrijk dat dit informed consent proces zorgvuldig gebeurt”, stelt plastisch chirurg Bram Keulers van Ziekenhuis Bernhoven in Uden. “Allereerst voor de patiënt. Heldere informatie is nodig zodat de patiënt een weloverwogen keuze kan maken. Tegelijkertijd neemt het een stuk onzekerheid bij de patiënt weg. Daarnaast is het belangrijk voor de arts. Een zorgvuldige informatie-uitwisseling draagt bij aan een goede relatie tussen arts en patiënt. Bovendien heeft wetenschappelijk onderzoek aangetoond dat goede patiëntvoorlichting zorgt voor een hogere patiënttevredenheid, betere gezondheidsuitkomsten, betere therapietrouw, meer betrokkenheid bij beslissingen en een betere behandeling. En als de geboden informatie zorgvuldig wordt meegenomen in de dossiervorming, helpt het uiteraard ook voor het geval er onverwachts iets mis mocht gaan.” Aandacht voor proces

Toch zijn niet alle artsen in staat die informatieverstrekking goed uit te voeren. Dat blijkt uit een onderzoek van Keulers en anderen naar de wijze waarop het preoperatieve informed consent proces in de Nederlandse ziekenhuizen in de dagelijkse praktijk plaatsvindt. Slechts 55 procent van de chirurgen bleek bekend met de drie basiselementen van informed consent (‘beoordelen van de competentie van een patiënt’, ‘verstrekken van informatie’ en ‘adequaat vastleggen van de toestemming van de patiënt’). En 17 procent van de ondervraagde chirurgen kreeg de afgelopen vijf jaar te maken met een klacht over de informatievoorziening.

Het proces moet dus beter worden georganiseerd. Om artsen en patiënten hierbij te helpen ontwikkelde Keulers een checklist voor het gesprek met de patiënt. Deze wordt binnenkort gepubliceerd. MediRisk adviseerde Keulers over de aansluiting van de checklist op het informed consent proces. “Het formulier is een leidraad voor het informed consent proces, het helpt om alle onderwerpen aan de orde te laten komen”, aldus Patricia Boelhouwers, preventie adviseur bij MediRisk. Zij plaatst daarbij echter de kanttekening dat het afvinken van een checklist geen garantie is dat de informatievoorziening daadwerkelijk voldoende is geweest voor een weloverwogen keuze. “Iedere patiënt is uniek. Een arts zal bij iedere patiënt moeten kijken of de geboden informatie aansluit op de behoefte.”

Om dit gesprek gericht te voeren ontwikkelde Keulers met zijn softwarebedrijf ‘Happy Patient’ een online programma op basis van gesprekken met artsen en bestaande richtlijnen en regels. “In het programma informeren we patiënten voorafgaand aan het intakegesprek in heel eenvoudige taal en met plaatjes en filmpjes over de ingreep, de resultaten en de risico’s en checken we met vragen of zij dit hebben begrepen. Ook vragen we of de patiënt op basis van deze informatie een keuze kan maken, of dat er aanvullende vragen zijn. Door de terugkoppeling van de resultaten naar de behandelend arts, kan deze het intakegesprek meer op maat van de patiënt voeren.”

dermatologie medirisk

Contact met MediRisk

Hebt u vragen? Neem dan gerust contact met ons op: