Herkennen, analyseren, reageren
In de dagelijkse zorgverlening doen zich veel (potentiële) risicosituaties voor. MediRisk ondersteunt ziekenhuizen op verschillende manieren bij het terugdringen van deze risico's. Onze preventieactiviteiten vertonen raakvlakken met de landelijke activiteiten rond patiëntveiligheid en kwaliteit. Het preventiebeleid van MediRisk richt zich met name op het onderdeel risicomanagement:
- risico-identificatie: ken uw risico's
- risicoanalyse: onderzoek de basisoorzaken
- beheersmaatregelen: verbeter de situatie en borg de verbeteringen.
Focus op grootste schaderisico’s
In 2006 heeft MediRisk samen met de ziekenhuizen gekozen voor een gerichte aanpak: terugdringen van de grootste schaderisico's. Door het stellen van duidelijke preventie-eisen aan de zorg, ondersteund door een sanctiebeleid, voelen de ziekenhuizen het dringende belang van doorvoering van de preventie-eisen en zetten zij dit intern hoog op de agenda.
Prikkelen tot actie
Om ziekenhuizen en beroepsgroepen bewust te maken van de schaderisico’s en te prikkelen tot actie zet MediRisk diverse middelen in:
- Observaties op de werkvloer en het voorhouden van een spiegel zijn belangrijke ingrediënten in deze preventiestrategie.
- Aanreiken van schaderapporten, risicoprofielen en preventiepublicaties
- Verspreiding van handige praktijkvoorbeelden uit andere ziekenhuizen.
- Samenwerking met de ziekenhuizen aan claimreconstructies die inzicht geven in basisoorzaken van claims. Ook voor andere ziekenhuizen leerzaam.
Schadepreventie in 2009
In 2009 focuste het team Schadepreventie zich op:
- Monitoren van risico's op de operatiekamers
- In 2007 en 2008 werkte MediRisk met het OK-project gericht op risico's op de Operatieafdelingen. In 2009 gaat het project zijn laatste fase in. In 2008 hebben alle bij MediRisk aangesloten ziekenhuizen een verificatiebezoek gehad. Het is nu aan de ziekenhuizen om ook de laatste vangnetten in te voeren. Eind 2009 hebben hopelijk alle ziekenhuizen de vangnetten ingevoerd en zijn wellicht de eerste effecten op de OK-schadecijfers merkbaar op de meest bvoorkomende schades op de OK. Doel van het OK-project is niet het uitvoeren van sancties, maar wel een extra stimulans om de patiëntveiligheid nog meer te verbeteren door invoering van de vangnetten. Vanaf januari 2008 zijn de OK-vangnetten verplicht gesteld. Indien er incidenten na deze verplichte invoeringsdatum ontstaan en die vermoedelijk veroorzaakt zijn door het ontbreken of niet goed functioneren van een of meerdere vangnetten van de Operatieafdeling zal MediRisk een case report opstellen.
- Monitoren van risico’s op de Spoedeisende Hulp
- In 2006 en 2007 werkte MediRisk gericht aan risico's op de Spoedeisende Hulp. MediRisk heeft de ziekenhuizen vangnetten aangereikt om de meest voorkomende schades - gemiste en verkeerd behandelde fracturen en peesletsels - terug te dringen. Hoewel het SEH-project inmiddels is afgerond blijven we uiteraard een vinger aan de pols houden. Onder meer door SEH-schadeclaims te analyseren. Zo nodig start MediRisk een case report, een preventiegericht onderzoek om vast te stellen of een SEH-vangnet onvoldoende heeft gefunctioneerd op een SEH-afdeling. Bij een verband tussen de claim en het niet invoeren van een vangnet kan MediRisk het ziekenhuis een sanctiemaatregel opleggen in de vorm van een verplichte bijdrage van 5.000 euro in het preventiefonds. Blijft een ziekenhuis voortdurend achter met het invoeren van de vangnetten, dan is dat mogelijk van invloed op de prolongatie van de verzekering.
- Analyseren van claims voor nieuwe preventieactiviteiten
- Alle claims voert MediRisk in de claimdatabase in. De database biedt waardevolle informatie over veelvoorkomende, vermijdbare claims. De aangesloten zorginstellingen krijgen twee keer per jaar een digitaal overzicht van binnengekomen schadeclaims per specialisme en soort schade. En op basis van de claimanalyse ontwikkelt MediRisk gerichte preventieactiviteiten. Zo zijn de afgelopen jaren samen met de leden grote projecten uitgevoerd op de Spoedeisende Hulp en de operatieafdelingen. Ook is MediRisk een project gestart om een aantal ziekenhuizen te voorzien van een uitgebreid risicoprofiel. Daarnaast maakt MediRisk schaderapporten voor beroepsverenigingen. Dit geeft de beroepsgroep inzicht in veel voorkomende schades. Het kan een opstap zijn naar een analyse van de basisoorzaken en maatregelen om schaderisico’s terug te dringen.
- Open en transparant communiceren
- MediRisk adviseert zorgverleners om open en helder te communiceren over risico’s van operatieve ingrepen. Is er onverhoopt iets fout gegaan, dan is het verstandig om dit bespreekbaar te maken. Dat is iets anders dan aansprakelijkheid erkennen: fout gegaan is immers nog niet (verwijtbaar) fout gedaan. Ook MediRisk zélf streeft naar open communicatie. Dit jaar brengen we weer diverse publicaties uit over de risico’s van het medische vak en preventiemogelijkheden. Voorbeelden zijn het kwartaalblad Alert, brochures en schaderapporten. Daarnaast geeft MediRisk presentaties over medische aansprakelijkheid en preventieactiviteiten en bieden we aangesloten ziekenhuizen financiële ondersteuning voor trainingen op het gebied van risicomanagement.